Europske vrijednosti u BiH

Skip Navigation Linkspočetna > o EU > Historijat EU

Historijat EU

Šumanova deklaracijaHistorijat EUŠumanova deklaracija

Ministar vanjskih poslova Francuske Robert Schuman 1950. godine predložio je ujedinjenje industrija za proizvodnju uglja i čelika u Zapadnoj Evropi. Godinu kasnije šest država (Belgija, Savezna Republika Njemačka, Luksemburg, Francuska, Italija i Holandija) osnovale su Evropsku zajednicu uglja i čelika (European Coal and Steel Community) (ECSC).

Šest država osnivača nekoliko godina kasnije odlučile su integrisati i druge sektore privrede i 1957. godine potpisale Rimski ugovor kojim je uspostavljena Evropska zajednica za atomsku energiju (EURATOM) i Evropska ekonomska zajednica (EEZ). Tim ugovorom države članice su počele uklanjati međusobne trgovačke barijere i formirati tzv. zajedničko tržište.

Tri evropske zajednice su 1967. godine ujedinjene, i od tada postoji jedna Komisija i jedno Vijeće ministara, kao i Evropski parlament. 

Prvobitno su članovi Evropskog parlamenta birani iz reda parlamentaraca država članica. Od 1979. godine organizuju se direktni izbori za Evropski parlament koji pružaju mogućnost građanima država članica da glasaju za svoje candidate i oni se održavaju svake pete godine.

jabih_EU_2011022007223514.jpgUgovor iz Mastrihta, potpisan 1992. godine, uveo je nove oblike saradnje između vlada država članica, na primjer u vezi sa pitanjima odbrane ili oblasti pravosuđa i unutrašnjih poslova. Ugovorom iz Mastrihta kreirana je Evropska unija (EU). 

Još 1992. godine Evropska unija je donijela odluku o formiranju Ekonomske i monetarne unije (EMU), koja je uključivala i uvođenje zajedničke evropske valute pod upravom Evropske centralne banke. Jedinstvena valuta – euro – postala je realnost 1. januara 2002. godine kada su novčanice i kovanice eura zamijenile nacionalne valute u dvanaest od petnaest država članica: Belgija, Njemačka, Grčka, Španija, Francuska, Irska, Italija, Luksemburg, Holandija, Austrija, Portugal i Finska.

Slovenije je 1. januara 2007. godine, postala prva od deset zemalja koje su se pridružile Uniji 2004. godine, koja je počela koristiti euro.

Proces proširenja – ukratko: 

  • 1951. godine osnovana Evropska zajednica uglja i čelika, sastavljena od šest zemalja – Belgija, Njemačka, Francuska, Itaija, Luksemburg i Holandija;
  • 1973. - priključile se Danska, Irska i Velika Britanija
  • 1981. - Grčka
  • 1986. - Španija i Portugal
  • 1995. - Austrija, Finska i Švedska 
  • 2004. – Češka Republika, Estonija, Kipar, Latvija, Litvanija, Mađarska, Malta, Poljska, Slovačka i Slovenija.
  • 2007. – Bugarska i Rumunija 

2013. - Hrvatska

Turska počele pregovore o članstvu 2005. godine.